Filmat: “Qiegħed f’qalbi… kien privileġġ li naħdem hemm”

Fil-31 ta ‘Marzu 1979, 180 sena ta’ preżenza tal-Flotta Rjali għaddew fl-istorja.

Erbgħin sena wara, permezz tal-wirja bl-isem ta’ Behind Closed Doors: Fort St Angelo and the Royal Navy 1906-1979 fil-Forti Sant’ Anġlu, Heritage Malta qed tiżvela stejjer interessanti li seħħew f’dan is-sit militari storiku matul l-okkupazzjoni tagħha mill-Flotta Rjali bejn l-1906 u l-1979.

Wara it-trasferiment tiegħu fl-1906, il-fort sar stabbiliment navali fuq l-art. Fl-1912, ġie msemmi mill-ġdid bħala HMS Egmont, imbagħad sar l-HMS St Angelo fl-1933. L-użu primarju ta ’l-HMS St Angelo kien biex jipprovdi akkomodazzjoni għal persunal navali stazzjonat f’Malta u alloġġ għal baħħara li kienu qed jistennew it-trasferiment tagħhom lura d-dar jew għal vapur ieħor.

Saru xogħlijiet arkitettoniċi biex jipprovdu akkomodazzjoni u faċilitajiet sseparati skond il-grad u n-nazzjonalità. Faċilitajiet ta ‘divertiment kienu jinkludu diversi bars, librerija, kamra tal-logħob, u kamra ta’ rikreazzjoni li kienet tinkludi ċinema.

Il-wirja tiżvolġi madwar l-istorja u l-użu ta’ dan il-bini militari u l-modifiki arkitettoniċi li saru għalih. Madankollu l-qalba tagħha tiffoka fuq il-memorji personali ta’ dawk li ħadmu fil-forti waqt l-okkupazzjoni tagħha mil-Flotta Rjali.

Il-forti kellu kumpliment ta’ persunal kemm barrani kif ukoll Malti. Numru ta’ dawn qasmu l-esperjenzi tagħhom ma’ Heritage Malta u issa qegħdin jiġu ppreżentati f’din il-wirja. Dawn l-esperjenzi, flimkien ma ’numru ta’ artefatti personali li ġew reċentement mogħtija lil Heritage Malta, jixħtu dawl fuq dak li ġara wara l-bibien magħluqa tal-HMS St Angelo waqt l-okkupazzjoni tiegħu mill-Flotta Rjali.

Il-wirja hija mifruxa f’ħames partijiet tal-Forti Sant’ Anġlu fejn il-viżitaturi se jkunu jistgħu jesploraw u jiskopru l-istorja ta’ dan il-bini militari, flimkien mal-ħajja li kien hemm f’din il-forti waqt l-okkupazzjoni tiegħu mill-Flotta Rjali.

Fost ħafna artefatti oħrajn, insibu flixkun tal-wiski NAAFI ssiġillat li t-tip tiegħu kien mibjugħ (bla dazju) lill-baħħara li kienu stazzjonati fil-forti aktar minn 40 sena ilu, kif ukoll suffara li ġiet utilizzata kull filgħodu, uniformijiet differenti li ntużaw matul dan il-perjodu, u pajp li nstab moħbi f’waħda mill-ħitan taċ-ċinema tal-forti u li nstab waqt ir-restawr tagħha fl-2015.

Il-wirja Behind Closed Doors se tibqa’ miftuħa sat-8 ta’ Settembru 2019.

Filmat: Malcolm Agius

Editjar u ritratti: Coryse Borg