L-importanza tal-infermiera fid-dijanjosi, l-immaniġġjar u l-prevenzjoni tad-dijabete

Ritratt: Steve Buissine

Read in English.

Il-Jum Dinji tad-Dijabete (WDD) inħoloq fl-1991 mill-Federazzjoni Internazzjonali tad-Dijabete (IDF) u l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) bi tweġiba għat-tħassib dejjem jikber dwar it-theddida għas-saħħa dejjem tikber maħluqa mid-dijabete.

Il-Jum Dinji tad-Dijabete sar Jum Uffiċjali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-2006 bil-passaġġ tar-Riżoluzzjoni 61/225 tan-Nazzjonijiet Uniti. Isir kull sena fl-14 ta’ Novembru, għeluq is-sena ta’ Sir Frederick Banting, li skopra l-insulina flimkien ma’ Charles Best fl-1922.

Fl-okkażjoni li l-WHO ddikjara l-2020 bħala Sena Internazzjonali tal-Infermiera u l-Qwiebel, l-Assoċjazzjoni Maltija tad-Dijabete tingħaqad mal-IDF fid-dedikazzjoni tal-Jum Dinji tad-Dijabete 2020 għall-importanza tal-infermiera fid-dijanjosi, l-immaniġġjar u l-prevenzjoni tad-dijabete.

Id-dijabete hija kundizzjoni kronika li taffettwa aktar minn 463 miljun adult mad-dinja kollha – inkluż madwar 40,500 persuna f’Malta li għandhom bejn 20 u 79 sena [IDF Diabetes Atlas – Id-9 Edizzjoni *]. Aċċess insuffiċjenti għall-kura u t-trattament tad-dijabete ħafna drabi jirriżulta f’kumplikazzjonijiet ta’ theddida għall-ħajja, li, skont l-istimi tal-IDF, huma responsabbli għal 4.2 miljun mewt ta’ adult kull sena.

Minkejja li d-dijabete hija theddida għas-saħħa globali li tinvolvi livelli għoljin ta’ nefqa kull sena ($760 biljun fl-2019), miljuni ta’ nies bid-dijabete ma jistgħux jaffordjaw il-kura u l-mediċini li għandhom bżonn. Ħafna huma mbuttati fil-faqar biex ikopru l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa għall-membri tal-familja.

L-infermiera għandhom rwol ewlieni fl-identifikazzjoni u d-dijanjosi bikrija tad-dijabete, l-indirizzar tal-fatturi ta’ riskju għad-dijabete tat-tip 2 u l-għoti ta’ taħriġ għall-immaniġġjar personali u appoġġ psikoloġiku biex jgħinu fil-prevenzjoni ta’ kumplikazzjonijiet relatati mad-dijabete.

Skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, disa’ miljun infermier ieħor huma meħtieġa globalment jekk irridu niksbu Kopertura tas-Saħħa Universali sal-2030. Jekk din id-differenza ma tiġix indirizzata b’mod urġenti, ħafna mill-578 miljun persuna li sa dak iż-żmien se jkollhom id-dijabete ma jkollhomx aċċess għall-kura li jkollhom bżonn.

Fit-tħejjija għall-Jum Dinji tad-Dijabete fl-14 ta’ Novembru, l-Assoċjazzjoni Maltija tad-Dijabete u l-IDF qed jitolbu lill-gvernijiet nazzjonali biex jirrikonoxxu u javvanzaw ir-rwol ta’ infermiera fil-kura tad-dijabete billi:

• L-iżgurar tal-kwalità tal-edukazzjoni dwar l-infermiera (inkluż billi jipprovdulhom taħriġ fid-dijabete);

• Investiment fir-reklutaġġ u ż-żamma ta’ infermiera;

• Timmassimizza l-kontribuzzjoni tal-infermiera biex tipprovdi kura preventiva u primarja.

“L-Assoċjazzjoni tagħti ġieħ lill-infermiera kollha, b’mod partikolari dawk li jaħdmu bħala infermiera tad-dijabete. Ir-rwol tal-infermier tad-dijabete qed isir dejjem aktar importanti fil-ġestjoni tal-impatt tal-kundizzjoni. L-infermiera spiss huma l-ewwel u xi drabi l-uniku professjonist tas-saħħa li persuna tinteraġixxi miegħu u għalhekk il-kwalità tal-valutazzjoni inizjali, il-kura u t-trattament tagħhom hija vitali ,” qalet l-Assoċjazzjoni.

Fiċ-ċirkostanzi prevalenti attwali minħabba Covid-19, l-Assoċjazzjoni Maltija tad-Dijabete tħeġġeġ ukoll lill-gvern biex jiżgura li jittieħdu l-miżuri kollha meħtieġa ta’ mitigazzjoni biex jissalvagwardjaw is-saħħa u l-benesseri tan-nazzjon tagħna, speċjalment dawk li jgħixu b’kundizzjonijiet kroniċi bħad-dijabete.

“Dawn huma żminijiet ta’ sfida u bla preċedent li jeħtieġu miżuri ta ’sfida u urġenti biex itaffu l-effetti ta’ Covid-19 fil-komunità tagħna. Sfortunatament, spiss ikun hemm messaġġi konfliġġenti li qed jingħataw, li xi drabi jnaqqsu l-gravità tas-sitwazzjoni Covid-19 f’Malta. Għandna bżonn naħdmu kollettivament bħala komunità biex niġġieldu Covid-19, billi l-ewwel u qabel kollox naġixxu b’mod responsabbli; billi ssegwi b’mod rigoruż l-istruzzjonijiet u l-linji gwida mogħtija mill-Awtoritajiet tas-Saħħa u billi tieħu ħsieb sewwa saħħitna u ta’ ħaddieħor”, qal is-Sur Chris J. Delicata, President tal-Assoċjazzjoni Maltija tad-Dijabete.

Chris-J-Delicata
Is-Sur Chris J. Delicata

“Il-front liners, it-tobba, il-professjonisti tal-kura tas-saħħa tagħna qed jagħmlu xogħol mill-isbaħ, xi drabi lil hinn mis-sejħa tagħhom tad-dmir. Nistgħu tassew nuru l-apprezzament tagħna billi naġixxu b’mod responsabbli, temm jgħid is-Sur Delicata.